Klassieke bordspellen uit de oudheid

15+5 Klassieke bordspellen uit de Oudheid

Deze lijst biedt een gevarieerde verzameling van klassieke bordspellen van over de hele wereld, waarvan velen een diepgaande historische relevantie hebben en diepgeworteld zijn in diverse culturen. Hoewel Nostalgify doorgaans gericht is op de periode van de jaren 50 tot 90, hebben we besloten om aandacht te besteden aan deze top 15 van klassieke bordspellen vanwege hun buitengewone relevantie in de geschiedenis van bordspellen in het algemeen. De eerste 15 spellen dateren uit de oudheid, met een indrukwekkende reis terug in de tijd tot 3000 v.Chr.

Daarnaast zullen we ook nog 5 eervolle vermeldingen behandelen van bordspellen die, hoewel niet zo oud als de eerste 15, nog steeds worden beschouwd als tijdloze klassiekers. Deze spellen stammen uit de 19e en 20e eeuw en sluiten daarom meer aan bij de gebruikelijke focus van Nostalgify.

Klassieke bordspelen uit de oudheid

Deze verzameling van 15 echte klassiekers neemt ons mee terug naar de oudheid, waar strategie, vaardigheid en slimheid de kern vormden van vermaak en sociale interactie. Ontdek de rijke geschiedenis en culturele betekenis achter deze tijdloze spellen, die generaties lang hebben geduurd en nog steeds geliefd zijn bij spelers over de hele wereld. Van de oude straten van Babylon tot de paleizen van het oude China, elk spel vertelt zijn eigen verhaal en biedt een uniek inzicht in de beschavingen die ze hebben voortgebracht.

Veel van deze spellen hebben een diepere betekenis of symboliek, soms gebaseerd op militaire strategie, zoals Chaturanga (een voorloper van het moderne schaken) en Hnefatafl, of filosofische concepten, zoals het spel Go, dat balans en territoriumoverheersing benadrukt.

Dammen

Oudheid (geschat rond 3000 v.Chr., misschien eerder)

Dammen is een van de oudste en meest geliefde bordspellen ter wereld, met een geschiedenis die teruggaat tot de oudheid. Het spel wordt gekenmerkt door zijn eenvoudige regels en diepgaande strategie, wat het tot een favoriet maakt bij spelers van alle leeftijden en culturen.

Het damspel heeft zijn oorsprong in het oude Egypte, waar het rond 3000 v.Chr. voor het eerst werd gespeeld. Door de eeuwen heen heeft het spel zich verspreid over de hele wereld, waarbij verschillende culturen hun eigen versies ontwikkelden. Deze variaties omvatten onder andere American Checkers (ook bekend als British Draughts) en International Checkers (ook bekend als European Checkers of Dammen zoals het in Nederland wordt genoemd).

American Checkers
klassiek-bordspel-Dammen
Int. Checkers (Dammen)

1 – American checkers (British draughts)

American Checkers, ook bekend als British Draughts, is een van de meest populaire varianten van het damspel, vooral in Engelstalige landen. Het wordt gespeeld op een 8×8 bord met diagonale opstelling van de stukken. De regels van American Checkers zijn relatief eenvoudig, wat bijdraagt aan de populariteit ervan.

2 – International Checkers (European Checkers)

International Checkers, ook bekend als European Checkers, wordt voornamelijk gespeeld in Europa en andere delen van de wereld buiten Engels-sprekende gebieden. Het verschilt van American Checkers door de grotere bordgrootte (10×10) en de regel dat de stukken verplicht zijn om slaande zetten te maken als ze beschikbaar zijn. Deze regel voegt een extra laag van complexiteit toe aan het spel, wat het strategische aspect verder versterkt.

De ‘Internationale’ damvariant wordt voornamelijk gespeeld in Europese landen zoals Frankrijk, Nederland, Polen en België, en in Afrikaanse landen zoals Zaïre, Senegal en Ivoorkust.

Schaken

Een van de meest bekende en gespeelde bordspellen ter wereld, waarbij spelers stukken over het bord verplaatsen en proberen de koning van hun tegenstander schaakmat te zetten.

3 – Schaken (westerse versie)

de westerse versie van schaken, zoals we die vandaag kennen, is geëvolueerd gedurende de middeleeuwen in Europa, maar dat het spel zelf zijn oorsprong heeft in de oudheid en al meer dan 1500 jaar wordt gespeeld. Dit klassieke bordspel wordt gespeeld op een 8×8 dambord, waar twee spelers elk een leger van zestien stukken besturen, waaronder koningen, dames, torens, lopers, paarden en pionnen.

Klassiek-bordspel-Schaken

De westerse versie van schaken kenmerkt zich door zijn diepgaande strategie en complexe spelregels, waarbij spelers moeten nadenken over zetten en tegenzetten om de koning van de tegenstander schaakmat te zetten. Het spel heeft een enorme invloed gehad op de westerse cultuur en heeft zich verspreid over de hele wereld als een van de meest populaire en erkende bordspellen aller tijden.

Schaken wordt niet alleen beschouwd als een vorm van vermaak, maar ook als een intellectuele uitdaging en een kunstvorm, waarbij spelers hun vaardigheden en strategisch denken voortdurend moeten ontwikkelen en verfijnen. Met zijn eeuwenoude traditie en continue evolutie blijft de westerse versie van schaken een tijdloos spel dat spelers van alle leeftijden en achtergronden blijft boeien en inspireren.

4 – Chaturanga (Indiaas schaken)

Oudheid (geschat rond 6e eeuw in India)

Een van de oudste vormen van schaken, oorspronkelijk gespeeld in India.

klassiek-bordspel-Chaturanga

5 – Xiangqi (Chinees schaken)

Oudheid (geschat rond 3000 v.Chr., misschien eerder)

Een strategisch bordspel dat wordt gespeeld in China, vergelijkbaar met schaken maar met enkele verschillen in regels en stukken.

Klassiek-bordspel-Xiangqi

6 – Shogi (Japans Schaken)

Oudheid (exacte datum onbekend, maar wordt al meer dan 1000 jaar gespeeld)

Een variant van schaken die populair is in Japan, met enkele unieke regels en stukken.

Japans Schaken (Shogi)

7 – Go

Gezien de diepe strategische complexiteit van Go en zijn belangrijke rol in oosterse culturen, is het passend om Go hoog op de lijst te plaatsen. (exacte datum van oorsprong onbekend, maar wordt al meer dan 2500 jaar gespeeld)

Een oud Chinees bordspel waarbij spelers stenen op het bord plaatsen en proberen territorium te veroveren.

Klassieke-bordspellen-Go

8 – Mankala

Een van de oudste bordspellen (geschat rond 7e eeuw in Afrika) die nog steeds wordt gespeeld, heeft Mankala een rijke geschiedenis en is het wijdverspreid over Afrika en delen van Azië.

Een bordspel dat populair is in Afrika en Azië, waarbij spelers stenen of zaden verplaatsen rond uitsparingen in het bord.

klassieke-bordspellen-Mankala

9 – Backgammon

Dit spel heeft een lange geschiedenis en wordt al eeuwenlang gespeeld (oorsrprong geschat rond 3000 v.Chr.) over de hele wereld, waardoor het een belangrijke plaats verdient op de lijst.

Een dobbelspel waarbij spelers stukken over het bord verplaatsen op basis van dobbelresultaten, met als doel ze van het bord te verwijderen voordat de tegenstander dat doet.

klassiek-bordspel-Backgammon

10 – Ganzenbord

Hoewel minder complex dan sommige andere spellen op de lijst, heeft Ganzenbord een rijke geschiedenis en is het een van de bekendste en meest gespeelde bordspellen in veel delen van de wereld. (oorsprong geschat rond 4e eeuw v.Chr., mogelijk eerder)

Een familiespel waarbij spelers een dobbelsteen gooien en proberen hun stukken rond het bord te bewegen, terwijl ze obstakels en uitdagingen tegenkomen.

klassiek-bordspel-Ganzenbord

11- Hnefatafl

Een oud (geschat rond de Vikingtijd, mogelijk eerder) bordspel met een unieke dynamiek, verdient het een plaats op de lijst vanwege zijn historische en culturele betekenis.

Een Noords bordspel waarbij een kleinere groep verdedigers een grotere groep aanvallers probeert tegen te houden.

klassiek-bordspel-Hnefatafl

12 – Alquerque

Dit oude spel (geschat rond 1400 v.Chr. in Egypte), ook bekend als “12 Men’s Morris”, heeft een lange geschiedenis en heeft verschillende varianten over de hele wereld.

Lijkt op dammen en schaken, oorspronkelijk gespeeld in het oude Egypte en later verspreid naar andere delen van de wereld.

klassieke-bordspellen-Alquerque

13 – Bagh Chal

Een traditioneel spel uit Nepal met een unieke en intrigerende spelmechanica, verdient Bagh Chal een plaats op de lijst vanwege zijn culturele relevantie.

Een bordspel waarbij een speler tijgers controleert en de andere speler geiten.

Klassiek-bordspel-Bagh Chal

14 – Romeinse Molenspel

Hoewel eenvoudig in vergelijking met sommige andere spellen, heeft het Molenspel een lange geschiedenis (geschat rond 1e eeuw in het Romeinse Rijk) en is het populair in verschillende delen van de wereld.

Een strategisch bordspel waarbij spelers proberen drie van hun stukken op een rij te krijgen, waarna ze een van de stukken van hun tegenstander kunnen verwijderen.

klassiek-bordspel-molenspel

15 – Ur

Een oud spel dat teruggaat tot de Sumerische beschaving (geschat rond 2600-2400 v.Chr. in Mesopotamië), heeft Ur historische betekenis en verdient erkenning als een van de oudste bordspellen ter wereld.

Een oud bordspel dat teruggaat tot het oude Mesopotamië, waarbij spelers stukken over het bord verplaatsen en proberen hun tegenstander te verslaan.

Ur

Klassieke bordspellen uit de 19e en 20e eeuw

16 – Fanorona

Hoewel minder bekend dan sommige andere spellen op deze lijst, heeft Fanorona een interessante gameplay en verdient het een plaats als vertegenwoordiger van traditionele Malagassische spelculturen. Een traditioneel spel uit de oudheid, strategisch bordspel afkomstig is uit Madagaskar.

17 – Halma (1883)

Een strategisch bordspel waarbij spelers stukken over het bord verplaatsen en proberen ze naar de andere kant van het bord te brengen.

18 – Reversi/Othello (1883)

Een bordspel waarbij spelers stenen van hun kleur omdraaien en proberen zoveel mogelijk stenen van hun kleur op het bord te hebben aan het einde van het spel. 1883

19 – Hex (1942)

Een abstract strategisch bordspel waarbij spelers proberen een ononderbroken pad te maken tussen twee tegenoverliggende zijden van het bord. 1942

20 – Pente (1977)

Een abstract bordspel dat draait om het plaatsen van stenen op een raster en proberen vijf in een rij te krijgen. 1977

Al de klassieke bordspellen uit deze lijst, inclusief de laatste 5 zijn zeer educatief, waarbij ze vaardigheden zoals patroonherkenning, numerieke vaardigheden en sociale interactie bevorderen. Door hun eenvoud en diepte zijn ze toegankelijk voor een breed publiek, van kinderen tot volwassenen, en blijven ze populair als middel voor sociaal vermaak en intellectuele uitdaging.

Delen, graag!
Mark van Soomeren
Mark van Soomeren

Ik ben Mark van Soomeren, oprichter, beeldredacteur en blogger bij Nostalgify. Ik ben een Storyteller, Nostalgist, Erfgoed- en Vintage-liefhebber. Samen met Suus van Soomeren koesteren wij onze liefde voor de jaren '50, '60, '70, '80 en '90 en onze missie is om die nostalgische gevoelens van vroeger te delen.

Vind je onze content leuk, steun ons dan via deze pagina

Deel, like, abonneer - bedankt! 😊💥🚀

Artikelen: 18

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *