koffiemerken

Koffie tijd: 10 historische koffiemerken van vroeger

Koffie is al generaties lang een onmisbaar onderdeel van onze dagelijkse routine. Het ochtendritueel van het zetten van een vers kopje koffie om de dag te beginnen, heeft een tijdloze aantrekkingskracht. Terwijl de koffiecultuur voortdurend evolueert met nieuwe trends en smaken, is er iets bijzonders aan het teruggaan naar de vertrouwde koffiemerken van vroeger.

Deze reis door de tijd nodigt je uit om de aroma’s en herinneringen op te roepen die met deze klassieke koffiemerken verbonden zijn. We duiken dieper in de geschiedenis van 10 nostalgische, oer-Hollandse koffiemerken die hun stempel hebben gedrukt op de koffiecultuur van weleer.

De oorsprong van praktisch al deze koffiebranders/merken ligt in de 18e en 19e eeuw, maar ze hebben elk ook een aanzienlijke rol gespeeld in onze keukens en woonkamers gedurende de tweede helft van de 20e eeuw, de tijdsperiode waarover we voornamelijk schrijven op deze website.

Maak je klaar om herinneringen op te halen aan die gezellige ochtenden, ouderwetse koffiezetmethoden en het warme, geruststellende gevoel van een traditioneel kopje koffie.

1. Douwe Egberts (1753)

Als we denken aan koffie doordrenkt met nostalgie, is er geen merk dat dieper in de geschiedenis van de Nederlandse koffiecultuur doordringt dan Douwe Egberts. Opgericht in 1753 in het Friese dorpje Joure, is Douwe Egberts uitgegroeid tot een nationaal icoon. Wat begon als een lokale ambachtelijke koffiebranderij groeide uit tot een vertrouwde metgezel in Nederlandse huishoudens. Het kenmerkende rode en gouden logo van Douwe Egberts was een vertrouwd gezicht op koffieverpakkingen en advertenties.

Douwe Egberts is een van de grootste koffiebedrijven ter wereld. Het bedrijf heeft vandaag de dag een uitgebreid portfolio van koffiemerken, waaronder Douwe Egberts, Jacobs Douwe Egberts (JDE), Kanis & Gunnink, Perla, Senseo, Peet’s Coffee en L’Or. Douwe Egberts is actief in meer dan 100 landen. Het bedrijf is sinds 1919 gevestigd in Utrecht.

De slogan “En dan is er koffie, Douwe Egberts Koffie, Lekkere Koffie” zit nog steeds in het collectieve geheugen van velen. Of het nu ging om de kenmerkende Aroma Rood blend of andere variëteiten, Douwe Egberts bood een scala aan smaken die perfect aansloten bij de voorkeuren van koffiedrinkers.

Het was niet alleen de kwaliteit van de koffie zelf, maar ook het gevoel van vertrouwdheid en gezelligheid dat het merk met zich meebracht. Hoewel de koffiecultuur in de loop der jaren is geëvolueerd, blijft Douwe Egberts een nostalgische favoriet voor velen, een herinnering aan de eenvoudige genoegens van het leven waarin een kopje koffie een moment van troost en samenzijn vertegenwoordigt.

Douwe Egberts
Douwe Egberts Koffie

Douwe Egberts was een van de pioniers als het gaat om het gebruik van spaarpunten bij koffieaankopen. Het merk introduceerde in 1924 het zogenaamde “Douwe Egberts-geschenken”-systeem. Bij elke aankoop van Douwe Egberts-koffie ontvingen klanten punten op speciale waardepuntenkaarten. Deze punten konden vervolgens worden ingewisseld voor diverse geschenken en producten die werden aangeboden in het Douwe Egberts-waardepuntenassortiment.

D.E.-Koffie-punten

Dit spaarpuntensysteem was een innovatieve marketingstrategie en werd een groot succes. Het zorgde ervoor dat klanten terugkwamen voor Douwe Egberts-koffie en stimuleerde de merkloyaliteit. Het was ook een van de vroegste vormen van loyaliteitsprogramma’s in de consumentenmarkt in Nederland.

Het gebruik van spaarpunten bij koffieaankopen bleek later een inspiratie te zijn voor veel andere merken en bedrijven om soortgelijke loyaliteitsprogramma’s te introduceren. Het systeem van Douwe Egberts heeft een blijvende impact gehad op de manier waarop merken klanten betrokken en beloonden voor hun trouw.

2. Tiktak (1780)

Dit merk heeft zijn wortels diep verankerd in de geschiedenis, en hoewel het oorspronkelijk begon in 1780 als een theebedrijf, breidde het zich later uit naar de wereld van koffie.

TIKTAK koffie
TIKTAK Koffie

Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg“. Hoe Holland’s is dat!?

Maar dat was, en is dus nog steeds de slogan TIKTAK. Oer-Hollandse koffie, ook wel bekend als de ‘’suyvere koffij’’ van Klaas Tiktak, gebrand in Groningen. TIKTAK roept een gevoel van vertrouwdheid op dat diep geworteld is in de Nederlandse koffiecultuur.

Sinds 1991 maakt het deel uit van de Massimo Zanetti Beverage Group, die het bedrijf kocht van de eigenaars en naamgevers, de familie Tiktak.

En let wel, vooral voor de jongeren generatie onder ons: het is TIKTAK, geen TIKTOK! 😊

3. Simon Lévelt (1826)

Dit merk, met zijn rijke erfenis die teruggaat tot 1826, was de hoeksteen van de koffiecultuur voor vele generaties. Simon Lévelt belichaamde de kunst van het selecteren en branden van koffiebonen, en bracht kwaliteit en vakmanschap rechtstreeks naar de keukens van families in heel Nederland.

SIMON LEVELT
Simon Levelt Koffie

4. Buisman (1867)

In alle eerlijkheid, Buisman is technisch gezien geen echte koffiebonen/brander-merk, maar het heeft wel een speciale plaats in de traditionele Nederlandse koffiecultuur en in veel Nederlandse huishoudens. Buisman is beroemd om zijn koffiearoma, dat in het verleden vaak gebruikt werd om koffie een extra smaakdimensie te geven.

Buisman aroma was populair omdat het de smaak van koffie kon verbeteren en verrijken, waardoor minder hoogwaardige koffiebonen toch een aangenamere smaak konden krijgen. Het werd beschouwd als een handige manier om de kwaliteit van koffie te verhogen, vooral in tijden waarin hoogwaardige koffie niet altijd beschikbaar of betaalbaar was.

Een van Buisman’s slogan’s was: ‘Voor Koffie op z’n best.

Buisman koffiearoma

5. Peeze (1879)

Peeze koffie was een Nederlands koffiemerk, oorspronkelijk opgericht in Arnhem en later verhuisd naar Velp. In de jaren ’90 was Peeze een van de eerste koffiebranderijen in Nederland die overstapte op 100% Fairtrade koffie.

PEEZE
Peeze’s Koffie

Ook is Peeze al jaren bezig met het verduurzamen van zijn verpakkingen. Zo is sinds de jaren ’90 de traditionele aluminiumlaag uit de verpakkingen gelaten en zijn er in de afgelopen 10 jaar verschillende biobased-, composteerbare- en monofolie verpakkingen getest.

Koffiebranderij Peeze werd opgericht in 1879 door de gebroeders Gerrit en Willem in Hengelo. De broers hadden samen een paardenwisselplaats, winkel en herberg. Zij hadden destijds al veel moderne ideeën en innoveren is sindsdien altijd een belangrijk onderdeel binnen Peeze gebleven.

6. Kanis & Gunnink (1881)

In de 20e eeuw was Kanis & Gunnink een van de meest geliefde koffiemerken in Nederland. Het begon allemaal in 1880, toen Hendrik Kanis een winkel opende in oosterse producten in Kampen. Frans Gunnink werkte daar ook, maar overwoog in 1885 ontslag te nemen nadat hij Paul Krüger had ontmoet, de staatspresident van Zuid-Afrika, die Nederland bezocht om steun te zoeken voor zijn land. Gunnink kreeg een aanbod om naar Zuid-Afrika te emigreren en daar leraar te worden, maar Kanis wilde hem graag behouden en bood hem een partnerschap aan. Zo ontstond het merk Kanis & Gunnink.

Een bekende slogan van Kanis & Gunnink was: “Kanis & Gunnink: uw koffie voor de dagelijkse gang van zaken“. Deze slogan benadrukte het feit dat de koffie van Kanis & Gunnink geschikt was voor dagelijks gebruik.

In 1969 nam Douwe Egberts een meerderheidsbelang in de N.V Koffiebranderij en Theehandel Kanis en Gunnink. Douwe Egberts is fors groter en telde toen 3000 medewerkers en Kanis & Gunnink slechts 120.In 1992 raakte het bedrijf het predicaat hofleverancier kwijt, omdat Kanis & Gunnink volledig in handen was gekomen van Douwe Egberts. Als alternatief mag Kanis & Gunnink het stadswapen van Kampen op de verpakking afdrukken.

Kanis Gunnink
Kanis & Gunnink Koffie

De koffie van Kanis & Gunnink is nog steeds verkrijgbaar, maar is tegenwoordig niet meer zo populair als vroeger. Toch herinneren veel mensen zich de koffie van Kanis & Gunnink nog wel als een lekkere en betaalbare koffie voor de gewone man. In 2001 werd de fabriek in Kampen gesloten en Kanis & Gunnink resteert alleen nog als merknaam.

7. Van Nelle (1883)

In 1782 begonnen Johannes van Nelle en zijn vrouw Hendrica een winkel in koffie, thee en tabak aan de Leuvehaven in Rotterdam.

VAN NELLE
Advertentie ca. 1930 (Wikipedia)

Jacobus Johannes van der Leeuw breidde het bedrijf tussen 1837 en 1881 uit, legde wereldwijde handelscontacten, stichtte eigen plantages in Nederlands-Indië en transformeerde de winkel tot een fabriek voor het branden van koffie en het verwerken van tabak en thee.

Piggelmee reclame

Rond de eeuwwisseling groeiden koffie en thee in belang, met succesvolle reclamefiguren als Piggelmee.

De Tweede Wereldoorlog bracht uitdagingen met zich mee, maar onder leiding van directeur J.P. Coelingh ging het vanaf de jaren vijftig weer beter. De introductie van versgemalen vacuümverpakte koffie, genaamd Supra, in 1962 was een belangrijke mijlpaal.

De wereldberoemde Van Nellefabriek werd gebouwd tussen 1927 en 1929 langs de Schie in Overschie. Het diende als schoolvoorbeeld van het nieuwe bouwen onder leiding van Cees van der Leeuw, ontworpen door J.A. Brinkman en L.C. van der Vlugt.

Van Nellefabriek

Op 1 oktober 1954 trok de laatste Van der Leeuw zich terug uit de directie, en Van Nelle werd een naamloze vennootschap. In 1977 verwierf Standard Brands alle aandelen, gevolgd door een managementbuy-out in 1985. Uiteindelijk werd Van Nelle in 1989 overgenomen door Sara Lee/Douwe Egberts en werd het een merknaam na sluiting van productiefaciliteiten.

8. Drie Mollen (1879)

De geschiedenis gaat terug tot 1818 toen een kleine winkelbrander, de heer Sweens en zijn familie, het bedrijf oprichtten, destijds genaamd Drie Mollen, in ‘s-Hertogenbosch (Den Bosch) in het zuiden van Nederland. Tegen het einde van de jaren 1900 begon Drie Mollen zich te ontwikkelen tot een internationaal koffiebrandersbedrijf.

DRIE MOLLEN
Drie Mollen Koffie

In de jaren 1990 voegden zich vijf toonaangevende thee- en koffiebedrijven bij de oorspronkelijke oprichtende familie Sweens, en het bedrijf bleef groeien en zich ontwikkelen.

In 2008 kocht CapVest, het private-equityfonds, Drie Mollen. In maart 2010 werd het bedrijf omgedoopt tot United Coffee en werd het hoofdkantoor verplaatst van Nederland naar Genève.

De naam ‘Drie Mollen‘ verwijst naar de drie molens die oorspronkelijk in de buurt van de koffiebranderij in ‘s-Hertogenbosch stonden. De molens werden gebruikt om graan te malen, maar de familie Sweens vond dat ze ook een mooie naam voor hun koffiebedrijf waren.

9. Neuteboom Koffie (1891)

Neuteboom is een Nederlands koffiemerk dat in 1891 werd opgericht in Almelo. Het bedrijf richtte zich vooral op huishoudelijk gebruik en was bekend om zijn hoge kwaliteit en betaalbare prijzen.

NEUTEBOOM
Neuteboom Koffie

10. De Gruyter Koffie (1818/1912)

Piet de Gruijter begon in 1818 in ‘s-Hertogenbosch met een paarden-grutmolen, een bedrijf voor de verwerking van peulvruchten, zaden, en granen. Later nam zijn zoon de onderneming over. De klantenkring bestond aanvankelijk vooral uit boeren in de omgeving van ‘s-Hertogenbosch. Maar aan het einde van de 19e eeuw werd aan het verwerkingsbedrijf een keten van winkels toegevoegd.

De Gruyter Koffie

In 1912 werd gestart met het branden van koffiebonen. In 1913 gaat in Nederland de 44ste winkel open, waarvan de meesten gevestigd waren in de vier grote steden.

In glazen silos waren de- nog ongebrande- koffiebonen zichtbaar voor het publiek dat al op de aroma van gebrande koffie naar binnen was gelokt.

Want koffie werd ter plekke gebrand, evenals nagenoeg alle artikelen pas bij verkoop in de winkel werd afgewogen en verpakt.

In het Nederland van vroeger kozen katholieken vaak voor de winkels van De Gruyter, terwijl protestanten meestal naar Albert Heijn gingen. Maar na 1950, toen mensen minder streng in hun geloof werden, begonnen deze gewoontes te veranderen. In de jaren zestig was De Gruyter op zijn top. Ze hadden meer dan 550 winkels door heel Nederland en in ‘s-Hertogenbosch hadden ze grote fabrieken.

De neergang kwam toen De Gruyter de omslag naar de moderne supermarkt volledig miste. Te lang hield het bedrijf vast aan zijn eigen merken en winkelconcept. In 1971 nam SHV, die enkele jaren eerder met de zelfbedieningsgroothandel Makro was begonnen, het noodlijdende De Gruyter over.

11. Albert Heijn / Perla koffie (1895/1963)

Perla is een Nederlands koffiemerk dat in 1895 werd opgericht door Albert Heijn en als vanaf die tijd begon Heijn sr. met het branden van eigen koffie in een washok in de winkel in Oostzaan. Het bedrijf verhuisde in 1907 naar Den Haag.

Albert Heijn’s koffie heet niet vanaf het ontstaan van het bedrijf al Perla. Voor de komst van de naam Perla was dat Albert Heijn’s koffie, Delicata, of Boffie koffie.

De rebranding en herpositionering van het koffiemerk onder de naam Perla (in 1963) hebben bijgedragen aan de groeiende populariteit ervan gedurende de jaren ’60 en ’70, vooral bij huishoudens. De nieuwe naam en marketingstrategie hebben bijgedragen aan het aantrekken van een breder publiek, waaronder vooral ook de arbeidersklasse. Perla werd synoniem met kwaliteitskoffie en bleef een vertrouwd en populair merk in Nederlandse huishoudens, en dat is tot op de dag van vandaag zo gebleven.

Het bedrijf gebruikte onder meer de slogan “Perla: de koffie van de arbeidersklasse” om zijn betaalbaarheid te benadrukken.

De populariteit van Perla is mede dankzij de commerciële activiteiten in 2004 en 2005 en de koffiepads weer stijgende. Perla is inmiddels, na DE, het tweede koffiemerk in Nederland. En dat terwijl het alleen bij Albert Heijn verkocht wordt.

Perla-koffie is dan ook nog steeds een populair product in Nederland. Het is een symbool van gezelligheid en samenzijn.

Albert Heijn/Perla Koffie

Terwijl we terugblikten op de rijke geschiedenis van koffie in Nederland, valt één naam op als een onwrikbare pionier en een dominante kracht: Douwe Egberts. Al sinds de oprichting in 1753 heeft Douwe Egberts de harten van koffieliefhebbers veroverd en de Nederlandse koffiecultuur diepgaand beïnvloed.

Hoewel we hebben gekeken naar verschillende koffiemerken die in de loop der jaren opkwamen en een plaats in onze harten veroverden, blijft Douwe Egberts de onbetwiste leider in de Nederlandse koffiewereld. Inclusief Douwe Egberts zelf, zijn er 4 koffiemerken uit dit lijstje die anno nu onderdeel zijn van Douwe Egberts; Kanis & Gunnink, Van Nelle en Perla.

Al met al hebben de koffiemerken uit ons lijstje niet alleen koffie gebracht, maar ook tradities, rituelen en herinneringen in onze keukens en huiskamers.

Fotocredits: Nostalgify; Alle rechten voorbehouden: Douwe Egberts, TIKTAK, Simon Lévelt, Buisman, Peeze, Kanis & Gunnink, Van Nelle, Albert Heijn, Perla, Drie Mollen

Delen, graag!
Mark van Soomeren
Mark van Soomeren

Ik ben Mark van Soomeren, oprichter, beeldredacteur en blogger bij Nostalgify. Ik ben een Storyteller, Nostalgist, Erfgoed- en Vintage-liefhebber. Samen met Suus van Soomeren koesteren wij onze liefde voor de jaren '50, '60, '70, '80 en '90 en onze missie is om die nostalgische gevoelens van vroeger te delen.

Vind je onze content leuk, steun ons dan via deze pagina

Deel, like, abonneer - bedankt! 😊💥🚀

Artikelen: 18

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *